Multiresistente bol met tulpenpaspoort

Fusarium, TBV en Botrytis veroorzaken jaarlijks zo'n €100 miljoen schade in de tulpenteelt. Vijf tulpentelers werken al meer dan tien jaar aan een structurele oplossing: tulpenrassen die genetisch resistent zijn tegen deze ziekten, vastgelegd in een tulpenpaspoort dat de hele sector objectief inzicht geeft in raseigenschappen.

De tulpenteelt staat voor een ingrijpende transitie. Strengere regelgeving beperkt het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen, terwijl internationale afzetmarkten juist hogere eisen stellen aan ziektevrij uitgangsmateriaal. De sector moet met minder chemie een betere kwaliteit realiseren — en dat vraagt om rassen die van nature weerbaar zijn. EconTulips BV, een samenwerkingsverband van vijf gespecialiseerde tulpenbollenkwekers, werkt sinds 2013 samen met WUR aan merker-gestuurde selectie (MAS): een techniek waarbij DNA-merkers al vroeg in het veredelingsproces aangeven of een zaailing resistent is, zonder tijdrovende biotoetsen. In de periode 2019–2024 is aangetoond dat het ontwikkelen van TBV- en Fusarium-resistente rassen haalbaar is. Nu zetten de telers de volgende stap: de daadwerkelijke ontwikkeling van de eerste generatie multiresistente commerciële tulpenrassen. Over vier jaar worden biotoetsen en merkeronderzoek gecombineerd voor Fusarium, TBV en Botrytis. De gevalideerde DNA-merkers — met een betrouwbaarheid van 99% — worden vastgelegd in een hoge dichtheid merkerkaart. Daaruit volgt het tulpenpaspoort: een toegankelijke database waarin per ras de resistentiescores en agronomische kenmerken zoals broeibaarheid, bloemkleur en steelkwaliteit zijn vastgelegd. Telers, broeiers en exporteurs kunnen daarmee voor het eerst op objectieve en wetenschappelijk onderbouwde basis kiezen voor resistente rassen — en telen met aanzienlijk minder chemie. De rassen en het paspoort worden beschikbaar gesteld aan de gehele sector.